Kullanıcıların birbirlerine meydan okudukları ve kendi yaptıklarını tekrarlamaya teşvik eden bu videolar özellikle bu zorlukları göze alıp cesaretlerini test etmek isteyen çocuklar arasında dağılıyor.

Çocukların hayatlarını tehlikeye sokan 'cesaret videoları' gittikçe dağılıyor

 
Adrielly Gonçalves, ani kalp yetmezliğiyle Sao Paulo'da kaldırıldığı hastanede öldü.
 
Bir yakını, Facebook paylaşımında Adrielly'nin YouTube'ta izlediği bir videodan etkilenip bir deodorantı içine çekerek öldüğünü duyurdu.
 
Akrabası "Suçsuz bir çocuktu, deodorantı ağzına dayadı. Çocukların internette nelere baktıklarını izlemeleri için ebeveynleri uyarmalıyız" yazdı.
 
Çok sayıda YouTube kullanıcısı, deodorantı soluklarına çekerken kaydedilen görüntüleri paylaşmış ve bu görüntüler binlerce kişiye erişmişti.
 
Bu deodorant videoları internette dolaşan binlerce 'cesaret videosu'ndan sadece biri.
 
Kimi videolarda kullanıcılar bayılana kadar soluklarını tutmaya teşvik ediliyor, bazılarında da burun deliklerinden soktukları kondomu ağızlarından çıkarmaya çalışıyorlar.
 
Kimi videolarda da çok miktarda pudra tarçın yemeye çalışanlar veya alkollü içecek tüketenler olabiliyor.
 
Tüm bu videolar sıhhati tehlikeye atabilecek özellikte fakat internette giderek dağılıyor.
 
Brezilya'da bu tip oyunların tehlikelerine ait gençleri ve ebeveynleri bilinçlendirmek için çalışan DimiCuida isimli sivil toplum kuruluşu nefesle alakalı cesaret oyunlarından Portekizce'de bir haftada 24 bin, İngilizce'de 800 bin video basıldığını söylüyor.
 
BBC Brezilya Servisine konuşan psikolog Fabiana Vasconselos, "Kondom ve tarçın videolarını da sayarsak boğulmaya kapı aralayabilecek videoların sayısı her geçen gün artıyor" diyor.
 
Cesaret oyunlarına katılımı artırmak için Instagram ve Snapchat ile oyun forumlarında çağrılar yapılıyor. Ama en büyük kaynak hala YouTube.
 
Bir sene önce Sao Vicente'de 14 yaşında bir erkek çocuğu, boynuna çarşaf dolanmış halde ölü bulunmuştu.
 
Polis, çocuğun bu cesaret videolarından birinden etkilenmiş olabileceğini söyledi.
 
Sao Paulo İtfaiyesi'nden Marcos Palumbo, "Bu yolla çok kaza oluyor. Çocuklar arkadaşları istediği için bu meydan okuma oyunlarına katılıyor. Sonuçlar çoklukla çok kötü, ağır yaralanmalar ve ölümler olabiliyor" diye konuştu.
 
Sao Paulo Tıp Fakültesi Başkanı Anthony Wong, yüksek oranda içki içerdiği için özellikle deodorant oyununun çok tehlikeli olduğuna dikkat çekti.
 
Wong, "İçki düzeyi yüzde 70 ila yüzde 90 arasında değişiyor. Viski veya absentten çok daha yüksek. Soluk gibi içine çekildiğinde içki yüksek oranda emiliyor bu da boğazda yanma ve ani kalp durmasına kapı aralıyor" diyor.
 
Acil vaziyetlerde ne yapmalı?
Wong, bu gibi vaziyetlerde hemen hastaneye gidilmesi gerektiğini söylüyor. Uzmanlar ayrı olarak soluk borusunu tıkayabileceği kaygısıyla kişinin hemen kusturulmaması gerektiği ikazında bulunuyor.
 
 
Çocukların nasıl savunacağına ilişkin DimiCuida'dan Vasconcelos "Çocuklar dijital dünyada doğdu ve anneler babalar çocuklarının internette ne yaptığını anlayana kadar çocuk videolara ulaşmış oluyor" diyor.
 
Vasconcelos kimi sosyal medya uygulamaların yaş uyarılarınn da dikkate alınması gerektiğini söylüyor. Örneğin WhatsApp 16 yaşından, Facebook da 13 yaşından düşüklere uygun değil.
 
Vasconcelos bu arada çocuklara internet dışı ortamlarda gösterilerin dikkatin aynısının internet ortamlarında da gösterilmesi gerektiğini söylüyor:
 
"'Kiminlesin' diye sorduğunuz gibi internet arkadaşlarının kim olduğunu, bugün hangi videoları izlediğini sorabilir ve o videoları birlikte izleyebilirsiniz."
 
Psikolog Vasconcelos çocuklara tehlikeli videolar izlemeyi yasaklamanın işe yaramadığı görüşünde.
 
"Videoların içeriğinin rastgele bir ön yargı olmadan tartışılabildiği bir ortam yaratmanız gerekiyor ve bunun çocukların ve ergenlerin henüz geliştiremedikleri eleştirel bakış anlayışlarının bir parçası olması gerekiyor."
 
"Örneğin, 'Bu videodaki kişi kaç yaşında?' 'Senin yaşlarında bir çocuğa benziyor' 'Neden bunları yapıyor?' ve özellikle 'Bu riziko almaya değer mi?' veya bu içeriği paylaşmak iyi bir fikir mi?' gibi sualler sorulabilir."
 
Uzmanlar ayrı olarak internette içeriğinden rahatsız olunan videoların bildirilmesi gerektiğini söylüyor.
 
 
YouTube şirketi, BBC Brezilya'nın güvenlikle alakalı bir sualine yaptığı yazılı açıklamada 'siyasetleri uyarınca, ciddi zarar veren ve ölüm riski olan illegal tehlikeli faaliyetlerin içeriklerinin kısıtlandığını, her kullacının 7/24 acil hattının kullanılabileceğini' duyurdu.
 
YouTube kaç videonun kaldırıldığı sualini cevapsız bıraktı.